Takas Süresi (T+2) Nedir? Para Ne Zaman Hesaba Geçer?
Takas süresi, borsada bir emrin gerçekleştiği gün ile payın ve paranın taraflar arasında fiilen el değiştirdiği gün arasındaki süredir. Borsa İstanbul pay piyasasında bu süre T+2'dir: işlem günü T sayılır, takas ikinci iş günü tamamlanır.
T+2 nasıl işler?
Salı günü hisse sattığınızı varsayalım:
| Gün | Ne olur |
|---|---|
| Salı (T) | Satış emri gerçekleşir. Tutar takas bekleyen bakiyeye yazılır. |
| Çarşamba (T+1) | Takas süreci devam eder. |
| Perşembe (T+2) | Takas tamamlanır, tutar çekilebilir bakiyeye geçer. |
Hafta sonları ve resmî tatiller iş günü sayılmaz. Perşembe yapılan bir satışın takası, araya tatil girmezse pazartesi tamamlanır.
Sattığım parayı ne zaman çekebilirim?
Banka hesabınıza aktarmak için takasın tamamlanmasını, yani T+2'yi beklemeniz gerekir. Ancak takas bekleyen bakiye çoğu durumda yeni alım işlemlerinde kullanılabilir — yani bir hisseyi satıp aynı gün başka bir hisse almanız mümkündür.
Bu ayrım önemli: para "bloke" değil, sadece henüz dışarı çıkarılabilir durumda değil. Uygulama aracı kurumdan kuruma değişebileceği için kendi hesabınızdaki gösterimi kurumunuzun bilgilendirmesinden teyit edin.
Aldığım hisse ne zaman benim olur?
Portföy ekranında hisse hemen görünür ve satış emri girebilirsiniz. Ancak payın MKK nezdinde adınıza kaydı takas tamamlandığında gerçekleşir.
Bu ayrım en çok hak kullanımlarında gündeme gelir. Temettü hak kullanım tarihine çok yakın alım yaparken son alım gününü aracı kurumunuzun duyurusundan kontrol etmek gerekir.
Takas süresi neden var?
Borsada saniyeler içinde milyonlarca emir eşleşir. Her birinin payını ve parasını anında el değiştirtmek yerine, işlemler gün sonunda netleştirilir: aynı kurumun aldıkları ve sattıkları karşılıklı mahsup edilir, sadece net fark aktarılır. Bu, sistemin taşıması gereken yükü büyük ölçüde azaltır.
Süre zamanla kısalıyor. Yıllar önce standart T+3'tü, sonra T+2'ye indi. ABD piyasaları 2024'te T+1'e geçti; işlem sonrası süreçlerin otomasyonu arttıkça bu eğilimin sürmesi bekleniyor.
Kısaca
- Takas süresi, işlemin gerçekleştiği gün ile pay ve paranın el değiştirdiği gün arasındaki süredir.
- BIST pay piyasasında T+2 uygulanır; T işlem günüdür.
- Satış tutarı T+2'de çekilebilir hale gelir, ancak öncesinde yeni alımda kullanılabilir.
- Alınan pay portföyde hemen görünür; kayden mülkiyet takasla tamamlanır.
- ABD piyasaları 2024'te T+1'e geçti.
Sıkça Sorulan Sorular
Hisseyi aldığım gün satabilir miyim?
Evet. Takas süresi aynı gün içinde alıp satmaya engel değildir; takas işlemleri gün sonunda netleştirilir.
Takas bekleyen bakiye ile hisse alabilir miyim?
Çoğu durumda evet. Bu bakiye yeni alım işlemlerinde kullanılabilir, ancak banka hesabına aktarım için takasın tamamlanması gerekir. Uygulama aracı kuruma göre değişebilir.
Temettü hakkı için takas süresi önemli mi?
Evet. Hak kullanım tarihine çok yakın yapılan alımlarda son alım gününü aracı kurumunuzun ilgili duyurusundan teyit etmek gerekir.
ABD hisselerinde takas süresi kaç gün?
ABD piyasaları 2024'te T+1 takasa geçti; işlemin ertesi iş günü takas tamamlanır. BIST'te ise pay piyasası T+2 olarak işler.
İlgili Terimler
- MKK — Payların kaydını tutan kuruluş
- Borsada Seans — İşlem saatleri
- Temettü Kesinti Tarihi — Takas süresinin önem kazandığı gün
- ABD Borsası Saatleri — T+1 uygulanan piyasalar
- Likidite — İşlemin ne kadar hızlı karşılık bulduğu
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır ve yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz.